Х
Хакасын хөгжмийн зэмсэг (2)
Хакасын хөгжмийн зэмсэг (2)

 

Хакасын хөгжмийн зэмсэг

 

 

Хакас зайран, удганы Тюр хэнгэрэг (Tüür - shaman’s tambourine)

 

 

 Икх (Yykh string instrument) хуур буюу Хакас Икэл

 

 

1. Пыргы ангийн дуудлага буюу урам (Pyrgy Blowing horn), 2. Төмөр Комыс (Timîr-khomys – jew's harp), 3. Кхобырах (Khobyrakh) буюу Шоор (Shoor) хэмээх Цуур

 

 

а. Чатхан (Chathan / Chatkhan) буюу Чадыгхан (Chadyghan) ятга, б. Давсган хэнгэрэг.(Urinary bladder tambourine)

 

Хакасын Чатхан (Chatkhan) буюу Чадыгхан (Chadyghan) ятга нь Алтайн ард түмнүүдийн нийтлэг чавхдаст хөгжмийн зэмсэг юм. Монголын эзэнт гүрний ятга нь модон тэвхтэй байдаг бол Ойрад Монгол болон Алтайн ард түмнүүдийн ятга эртний хэв шинжээ хадгалж бог малын шагайн тэвхтэй байдаг. .      
 
Алтай ятга нь зургаагаас арван дөрван чавхдастай, дунджаар 1,5 метр урттай байдаг.
 
 
1. Орба (Orba – drum stick) шигшүүргэт цохивор,  2. Дотор нь буудайн үр дүүргэсэн Арьсан хонхорцог бүхий Хонгырос (Khongyros percussion instrument) шигшүүргэ. 3. Шагайн шигшүүргэ (Khazykhtar - Rattle of sheep knucklebones), 4.Сангырос Гархин шигшүүргэ (Sangyros Rattle with metal rings), 5. Дотроо үйлмэгтэй амыг нь арьсаар тагласан Мюс хэмээх үхрийн эврэн шигшүүргэ (Müüs cow horn Rattle)
Хакасын хөгжмийн зэмсэг (2)
Алтайн Товшуур (Altaian topshuur) буюу Хакас товшуур (Khakas topshuur)
Товшууран Хомыс (Topchyl-khomys)
Адууны туурайгаар үйлдсэн Туыглах тар (Tuyghakh-tar Horse hoove clapper) цохивор (Төвөргө)
Симфони найрал хөгжмийн гурвалжин цохивор хөгжимтэй төстэй Тэхийн модон сийлбэр бүхий бариултай Хонх хэлбэрийн цар, металл хэл бүхий Санг жингэнүүр (Sang Iron hand bell)
Хакас Хомыс (Khakas Homys) Топчыл-Хомыс (Topcu-homys) товшуур.
Хакас Икэл хуур (Khakas Ikel khuur)